Folketeljinga 1920

Folketeljinga 1920 er ferdig skanna og vert tilgjengeleg 1. desember 2020. Me er i gang med å gjere heile teljinga søkbar, og då treng me hjelp frå deg. Hjelp oss med å få enno fleire søkbare persondata ut til folket!

Ei skanna arkivkjelde kan du som brukar bla og lese i, men det er ikkje mogleg å søke etter til dømes personar eller stader i ei skanna kjelde fordi ei datamaskin (eller eit nettbrett/ein mobil) ikkje kan lese det som står på eit skanna bilete. Me ynskjer difor å gjere informasjonen i folketeljinga 1920 søkbar.

For å gjere skanna arkivkjelder søkbare må dei gjennom ein prosess som kallast transkribering. Å transkribere er heilt enkelt "å overføre (skrift)", og i samband med denne dugnaden vert transkribering brukt om prosessen der ein overfører tekst som er skriven for hand i ei arkivkjelde til tekst i strukturert form som ei datamaskin kan lese. Dette gjer du ved å taste inn i eit skjema det som står på dei skanna bileta av folketeljinga.

Bidrag til denne dugnaden fører til at data du har transkribert vert publiserte i Digitalarkivet. Det gjer at alle våre brukarar kan søke etter opplysningar, til dømes namn eller fødselsår, i folketeljinga 1920 for det området du har transkribert. Dine transkriberte data vil inngå i våre databasar for søk, slik at ein kan søke på tvers av ulike arkivkjelder etter til dømes same person. Vidare vil dine transkriberte data bli tilgjengelege for forsking. Merk at 1920-teljinga ikkje vert fritt tilgjengeleg før 1. desember 2020.

For å delta på dugnaden må du signere ein teielovnad og ein databehandlaravtale. Dette gjer du ved å logge inn med elektronisk ID, til dømes BankID. Du må også ha ein brukarprofil på Digitalarkivet. Du treng ingen særskilde forkunnskapar for å bidra til denne dugnaden, men det er viktig at alle som vil bidra følgjer den stegvise rettleiinga under. Hugs at du alltid kan kontakte Digitalarkivet viss det er noko du lurer på!

Folketeljinga er sett saman av fleire skjema/lister. Listene for landdistrikta og byane er ikkje heilt like.

Landdistrikta:

  • Hovudlistene gjev informasjon om teljingskretsar, teljarar og heradet si plassering i administrative inndelingar.
  • Kretslistene gjev informasjon om gardane i kvar krets.
  • Hus- og hushaldslistene gjev meir informasjon om kvar gard og hushalda på kvar gard, m.a. tal på personar.
  • Personsetlane gjev informasjon om kvar enkelt person, ein setel per person. Setlane har framside og bakside.

Byane:

  • Hovudlistene gjev informasjon om teljingskretsar og teljarar.
  • Kretslistene gjev informasjon om eigedomane innanfor kvar krets, som regel med gateadresse.
  • Huslistene gjev informasjon om eigar og leilegheitene for kvar eigedom (hus).
  • Hushaldslistene gjev informasjon om hovudhushalda og eventuelle bihushald innanfor kvar leilegheit, m.a. tal på personar.
  • Personsetlane gjev informasjon om kvar enkelt person, ein setel per person. Setlane har framside og bakside.
  • Eventuelle skipslister gjev informasjon om kvart skip og personane om bord.

I denne dugnaden er det berre personsetlane som skal transkriberast.

Les meir om teljinga på SSB sine sider (lenke til 1920-teljinga ligg til høgre på sida).

Det er viktig at det som står i kjelda vert skrive av nøyaktig, teikn for teikn. Du skal aldri tolke eller endre det som står skrive. Det finst likevel nokre unntak, der du skal nytte etablerte standardkoder.

Det er nyttig å kjenne til spesialteikn ein kan nytte når ein transkriberar for å markere ord ein ikkje kan lese, opplysingar som vantar eller anna som du tykkjer er nyttig å merke seg i samband med sjølve transkripsjonen.

Spesialteikn

I 1920-teljinga er mykje av informasjonen i teljinga trykt, og ofte er det berre eitt ord eller ein kode som skal skrivast av. Du transkriberer berre frå personsetlane, og du skal berre transkribere eit utval av informasjonen som finst på personsetlane.

Informasjon om bustaden:

  • "Personseddel nr."
  • "Herred"
  • "Tellingskrets nr."
  • "Hus- og husholdningsliste nr."
  • "Gårds nr."
  • "Bruks nr."

Dersom det står eit spørsmålsteikn bak nokre av talla skal spørsmålsteiknet transkriberast. Dersom det er stroke over nokre tal, skal tala som er strokne over IKKJE transkriberast, berre det gjeldande talet.

Her finn du bileteID i brødsmulestien.

Feltet bileteID er allereie fylt ut, og dette skal du ikkje endre. BileteID er ein unik referanse til det skanna biletet i Digitalarkivet, og kvar personsetel vil ha ein eigen bileteID. Når du blar i den skanna kjelda vil bileteID stå til sist i brødsmulestien. Ein bileteID inneheld to bokstaver, fs, og ei rekkje med tal. I malen du har motteke er biletet (bileteID) allereie lagt inn. Når du transkriberer er det viktig at dei transkriberte dataa blir kopla til riktig bileteID slik at ein kan få opp lenker til det skanna materialet direkte frå søkesidene. Me tilrår at du undervegs i transkripsjonen tek stikkprøvar slik at bileteID samsvarar med biletet av den personsetelen du transkriberer.

Informasjon om personen:

  • "Fullt navn": Førenamn, mellomnamn og etternamn skal transkriberast kjeldetru (slik det står skrive i kjelda).
  • "Kjønn": Skriv m for mann eller k for kvinne. Dersom du ikkje kan vite kva kjønn det er, skriv !!.
  • "Fødselsdag": Skriv oppgjeven dato enten på forma dd.mm eller ddmm. Her er det viktig å vere konsekvent gjennom heile transkripsjonen.
  • "Fødselsår": Skriv oppgjeve år på forma åååå. Denne forma skal du nytte sjølv om årstalet berre er gjeve med to siffer i kjelda.
  • "Fødested": Fødestad skal transkriberast kjeldetru (slik det står skrive i kjelda).
  • "Stilling/stand": På personsetelen er teksten understreka. Bruk desse forkortingane:
    • "Ugift"=ug
    • "Gift"=g
    • "Enke/enkemann"=e
    • "Separert etter bevilling"=s
    • "Lovlig fraskilt"=f
  • "Levevei": Yrke skal transkriberast kjeldetru (slik det står skrive i kjelda).
  • "Stilling i husholdningen": På personsetelen er teksten understreka. Bruk desse forkortingane:
    • "Hovedperson"=hp
    • "Hustru"=hu
    • "Sønn"=s
    • "Datter"=d
    • "Tjener"=tj
    • "Losjerende"=l
    • "Besøkende"=b

Dersom det er skrive anna tekst, skal han transkriberast kjeldetru (slik det står skrive).

Last ned transkriberingsinstruks (PDF)

Send e-post til Digitalarkivet med opplysing om kva for område du ynskjer å transkribere: digitalarkivet@arkivverket.no

Merk at det berre er høve til å reservere eit herad om gongen. Når du har transkribert heile heradet du har valt og sendt dataa til Digitalarkivet, kan du reservere eit nytt herad.

Her finn du ei fil med oversyn over kva for område som ikkje er transkriberte (eller reserverte) enno:

Status for 1920-teljinga (PDF)

Digitalarkivet ynskjer at område der personsetlane ikkje er sorterte vert prioriterte:

  • Østfold
  • Akershus
  • Oslo
  • Hedmark
  • Oppland
  • Buskerud
  • Vestfold
  • Telemark
  • Aust-Agder
  • Vest-Agder

Når det gjeld Rogaland, har me ein maskinskriven transkripsjon. Me skal prøve å gjere denne transkripsjonen søkbar på same måte som resten av teljinga. Difor venter me med Rogaland for å sjå korleis det går.

Personopplysingar i folketeljinga 1920 er sperra til 1. desember 2020. Du må difor signere teielovnad og databehandlaravtale før du kan få tilgang til dei skanna bileta for det heradet du skal transkribere. Du signerer ved bruk av elektronisk ID, til dømes BankID.

Du skal ikkje signere teielovnad og databehandlaravtale før du har motteke stadfesting frå Digitalarkivet om at eit herad er reservert til deg.

Du treng berre signere teielovnad og databehandlaravtale ein gong uavhengig av kor mange herad du skal transkribere.

Teielovnad og databehandlaravtale for folketeljinga 1920

Når du har reservert eit herad og signert teielovnaden og databehandlaravtalen, vil du få tilgang til 1920-teljinga (det heradet du skal transkribere). Tilgangen vil bli oppretta av Digitalarkivet, og det kan ta nokre dagar før tilgangen vert aktivert. Digitalarkivet vil sende deg ein mal som du skal bruke til sjølve transkripsjonen. Det er viktig at du ikkje tek til å transkribere før du har motteke malen for det heradet du har reservert.

Malen inneheld alle felt du skal transkribere for kvar personsetel, og du kan lese meir om korleis du skal fylle ut dei ulike felta i retningslinjer for transkribering. Merk at feltet bileteID allereie er fylt ut i malen, og dette skal du ikkje endre.

Viss du har spørsmål knytta til det å bidra eller til sjølve transkriberinga, kontakt Digitalarkivet.

Når du er ferdig å transkribere eit herred, skal du sende transkripsjonen din på e-post til digitalarkivet@arkivverket.no.

I emnefeltet skriv du: Sender <Folketeljing> <År> <Herred/kjøpstad>, til dømes "Sender Folketeljing 1920 Moss". Hugs å fjerne passordbeskyttelse på dokumentet før du lastar opp vedlegget.

Last opp dei transkriberte dataa som vedlegg.

Bidrag til denne dugnaden fell inn under Arkivverket sine retningslinjer for frivillige. Det vil seie at Arkivverket overtek rettane til dataa når dei er mottekne.

Dataa frå denne dugnaden vil ikkje bli fritt tilgjengelege og søkbare i Digitalarkivet før 1. desember 2020.